De restauratie was monnikenwerk

ERP – De Erpse heemkundekring Erthepe opende onlangs op het Erpse kerkhof een museale hoek, met onder meer een replica van een houten grafkruis uit 1950. Gerard van Kol uit Boerdonk is bestuurslid. Samen met Tiny van den Heuvel trok hij het project Grafcultuur: De restauratie was een monnikenwerk.”

Het was eigenlijk een zootje. In een hoek van de gemeentewerf in Erp vonden de vrijwilligers van de Erpse heemkundekring de oude grafzerken terug, die zij tien jaar eerder van de sloop hadden weten te redden: een hoop puin op wat verrotte pallets. Maar belangrijk genoeg om de tanden te zetten in de restauratie. Het project heeft om allerlei redenen veel te lang stilgelegen. Maar het gaat om cultuurgoed, vertelt Gerard van Kol: Deze zerken vertellen veel over hoe graven vroeger werden ingericht, over de tekens en de symbolen, maar ook of mensen er veel of weinig geld aan konden uitgeven.
De klus nam al met al een paar jaar in beslag: Allereerst moesten we onderdak hebben. Gelukkig konden we terecht in een loods van Maddy Goossens. Daar is alles naar toe gebracht en daar hebben we met een aantal vrijwilligers de zerken schoongemaakt en de opschriften ontcijferd en deze vervolgens weer aangebracht. Bij hun restauratiewerk kreeg de groep steun van specialist Peterse Natuursteen uit Veghel: Van hem leerden we hoe we deze klus aan moesten pakken. Naast de gerestaureerde zerken is er een replica gemaakt van een houten kruis uit 1950. Daar waren alleen fotos van. Wij hebben het nagemaakt omdat het wel een goed tijdsbeeld geeft van grafmonumenten uit die tijd. Bijvoorbeeld, dat er nauwelijks geld was om een duurzame steen te kopen.

Bijzonder

Op het Erpse kerkhof – in de buurt van de Calvarieberg – zijn de oude zerken geplaatst bij een vijftal protestantse graven en de oorlogsgraven uit de Tweede Wereldoorlog. Van Kol benadrukt: Maar onder de gerestaureerde zerken ligt dus niemand meer begraven. We moeten nog een informatiebord maken, waarop dat duidelijk staat aangegeven. Van Kol is trots op het resultaat dat de heemkundekring met vereende krachten heeft weten te behalen: Dit is heel bijzonder. Niet veel begraafplaatsen kennen zon hoek. Het is ook mooi te zien dat andere heemkundekringen belangstelling tonen en ons vragen hoe wij dit hebben aangepakt.
Van Kol is sinds zijn pensionering in 2011 actief voor de Erpse heem, waarvan de laatste jaren specifiek voor de museale hoek. En wat nu? We zijn op het kerkhof nog niet klaar, hoor. Er zijn nog een aantal grote grafmonumenten op het kerkhof blijven staan, omdat er mensen begraven liggen, die op een bepaalde manier belangrijk waren voor de Erpse gemeenschap. In overleg met de gemeente blijven die behouden, maar de grafstenen moeten wel gerestaureerd worden. Daarnaast hoopt Van Kol ook tijd te krijgen voor zijn persoonlijke passie: Ik vind het leuk om verhalen uit het verleden op te tekenen. Als je mensen opzoekt voor een interview, komen er de prachtigste dingen voorbij.

Foto's:


S