Pasar Gemert houdt Indische cultuur levend

GEMERT – “Met Pasar Gemert houden we de cultuur van onze ouders levend.” Joyce de Haas, Rob de Haas en Leo van Lieshout groeiden op in twee tradities. Als tweede generatie Indische-Nederlanders in Gemert zijn ze even Indisch als Gemerts. Samen organiseren ze voor de vierde keer een lokale Pasar Malam. Die vindt op zaterdag 16 en zondag 17 juni aanstaande plaats in De Eendracht.

Door Marcel Bosmans

In de naoorlogse jaren bouwden ruim 300 Indische Nederlanders een nieuw bestaan op in Gemert. Ze werden door het gemeentebestuur met open armen ontvangen. De komst van de 120 gezinnen, waarvan de kostwinners gediend hadden in het Koninklijk Nederlandsch- Indisch Leger (KNIL), maakte de bouw van de ‘gemengde’ woonwijken Berglaren en Molenakker mogelijk. In de wederopbouwtijd was er een groot tekort aan woningen. Extra huizen, zowel voor bestaande als nieuwe inwoners, waren zeer welkom. De Indische Nederlanders gaven ook een impuls aan de lokale economie. De integratie leek relatief soepel te verlopen: De Indische-Nederlanders spraken dezelfde taal, waren vertrouwd met de Nederlandse cultuur en gewoonten, goed opgeleid, respectvol tegenover anderen en gedisciplineerd. De meeste KNIL-ers bleven in dienst bij defensie en bouwden met hun gezinnen mee aan de lokale samenleving. Ze verrijkten de Gemertse gemeenschap met lekker eten, maar stonden ook aan de basis van nieuwe sportclubs en een bloeiende lokale muziekscene.

Rimpelingen werden gladgestreken door de eerste generaties voor ze aan het oppervlak kwamen: “Over de worstelingen met het verleden, werd nauwelijks gesproken, zelfs niet binnen het gezin”, vertelt Rob de Haas. “Onze ouders hadden kort na elkaar twee vernietigende oorlogen meegemaakt. Het Jappenkamp, het vechten tegen mensen die tot dezelfde bloedgroep behoorden, het verjaagd worden van je geboortegrond en een Nederlandse regering die afspraken niet nakomt en geen soldij uitkeert: het liet diepe wonden achter die nooit meer geheeld werden. Veel van onze vaders en moeders kampten met een post-traumatisch-stress-syndroom, alleen daar had niemand nog van gehoord in de tijd. Dat had wel een effect op de opvoeding: die was streng en bijtijds hard. Voor gevoelens en emoties was weinig ruimte.”

Als ontmoetingsplek biedt de Pasar ook gelegenheid om deze ervaringen te delen, maar het staat niet als programmaonderdeel op de agenda. De vierde Pasar Gemert start op zaterdag 16 juni om 18.00 uur met een muziekavond. Liefhebbers kunnen dan van Indische hapjes en sateh genieten. Vanaf 20.00 uur treedt ‘tweede-generatie-band Blue Velvet op. Fons Schultz (Gemert), Don Heijne (Gemert) en Wally Lucardie maken deel uit van deze groep.

De officiële opening van Pasar Gemert is pas op zondagmiddag 17 juni om 12.00 uur en wordt verricht door burgemeester Michiel van Veen en mevrouw Diezenberg. Mevrouw Diezenberg is een van de drie nog levende Indische Nederlanders van de eerste generatie in Gemert. De zondag biedt een keur aan culturele activiteiten. Joyce de Haas. “Er is een tentoonstelling ingericht met foto’s van Indische families en hun Nederlandse buren en historische beelden van Gemert. We vertonen ook films uit het oude Indië en er worden Indische verhalen verteld.” Rob de Haas houdt een lezing over de komst van Indische Nederlanders naar Gemert en twee lokale kunstenaars met Indische roots, Stanny Roodselaar en Theo van de Werff, laten hun werk zien. Daarnaast is er traditionele dans, staan er diverse kraampjes met lekkernijen en cadeauartikelen opgesteld, kunnen bezoekers zich laten masseren of op de foto laten zetten in Indische kledij. Speciale gast is Aïs Lawa-Lata. Hij is al decennialang zanger van Molukse liederen en gospels. “Zo hopen we de cultuur door te geven aan volgende generaties en alle mensen uit Gemert en omgeving een onvergetelijk Indisch weekend te bezorgen.”

Pasar Gemert, zaterdag 16 en zondag 17 juni 2018, Eendracht Gemert. Meer informatie: www.pasargemert.nl

Foto: Initiatiefnemers Rob en Joyce de Haas en Leo van Lieshout.

Foto's:


P