Crashes en noodlandingen in de gemeente Gemert-Bakel

GEMERT-BAKEL – Ruud Wildekamp is een tevreden man. Zijn boek over de zevenentwintig vliegtuigen die tijdens de Tweede Wereldoorlog in onze gemeente naar beneden zijn gekomen, is af. “Het moet alleen nog gedrukt worden.”

Door Simon van Wetten

Komende september is voor onze regio de bevrijdingsmaand. Driekwarteeuw geleden maakten de Duitsers dat ze wegkwamen en werden de geallieerde troepen met gejuich door de Brabantse bevolking verwelkomd. Daarom brengen de gezamenlijke heemkundekringen van Gemert, Bakel-Milheeze en De Rips juist in september het boek uit dat Ruud heeft geschreven.
Ruud vertelt: “Ik heb de algemene oorlogssituatie beschreven, met het accent op de luchtoorlog. Ook is er aandacht voor de Duitse luchtverdediging, met name vanwege het Bazikamp in De Rips. Daar werd in de eerste jaren van de oorlog met gigantische lichtbundels en voorzichtig ook met radar gewerkt, en dat werd in 1942 vervangen door een nieuw, groots opgezet radarsysteem.”
Dat systeem nam de verdediging helemaal over, ook al omdat de nazi’s aan de Duitse bevolking wilden laten zien dat ze de luchtbescherming van de Duitse steden serieus namen. En Ruud vult aan: “Die zoeklichten priemden door de nachtelijke lucht en konden ook door de Engelse piloten van mijlenver worden waargenomen. Dan klommen ze bij wijze van voorzorg vast naar grote hoogte.”

Kat- en muisspel

Het kat- en muisspel dat de Duitsers en de Engelsen speelden wordt in het boek uitvoerig beschreven en geïllustreerd. Ook besteedt Ruud aandacht aan de bemanningen van alle vliegtuigen die ongewild naar beneden kwamen. “En aan de monumenten en monumentjes die soms op die plaatsen zijn opgericht, en ook aan de nabestaanden die dan bij de onthulling aanwezig waren. Een voorbeeld van zo’n verhaal? Tussen Handel en Huize Padua kwam een grote Engelse bommenwerper omlaag en explodeerde. Er was geen enkele overlevende. Stien Slits uit Handel zag toen iets glinsteren in wat takken. Het bleek het identificatiearmbandje van een bemanningslid te zijn. Stien heeft het teruggeven aan de Canadese familie van die jongen, en die hebben het uiteindelijk weer ceremonieel teruggebracht en het ligt nu in ons gemeentearchief. Het aanvallende Duitse vliegtuig is óók neergestort, op de Berglaren, waar nu de Schout Brouwersstraat is. Het grote gat dat daar ontstond, liep vol en is na de bevrijding nog door de Gemertse kinderen als zwembadje gebruikt.”
Ruud, hoe kom je aan deze Tweede Wereldoorlog-passie? “Door m’n vader. Die woonde in Renkum, de voordeur van de slag om Arnhem. Hij vertelde vaak en veel over die tijd. En ik ben geboren tijdens een evacuatietocht, in de kerk van Putten nota bene.” Ook is Ruud heel lang werkzaam geweest als radarmonteur, op vliegbasis Volkel. “Daarom ook die belangstelling voor dat Bazikamp en voor elektronische oorlogsvoering. Toen de Duitsers vertrokken, hebben de Canadezen dat kamp met apparatuur en al overgenomen. De Duitsers hebben toen een stoorzender ontwikkeld, ergens bij Frankfurt, die door de Amerikanen vervolgens heel bewust plat is gebombardeerd.”
Na anderhalf jaar voorbereiding door een werkgroep die in wisselende lokale samenstelling de luchtoorlog in vier gemeenten in kaart heeft gebracht, ziet het 160 pagina’s tellende boek met ruim 200 foto’s, deels in kleur, op 22 september aanstaande het levenslicht, tijdens een lezing van Ruud in het Boerenbondsmuseum. Het kost € 15.- bij voorintekening, € 18.- in de vrije verkoop. Voorintekening kan via de websites van de drie betrokken heemkundekringen, of bij het gemeentearchief, of bij de VVV, of bij Ruud zelf via e-mail rwildekamp@ziggo.nl
Over álle bevrijdingsactiviteiten in Gemert-Bakel wordt u eind augustus in deze krant geïnformeerd.