De geschiedenis van bid- en doodsprentjes

GEMERT – Heemkundekring De Kommanderij Gemert gaat in het Heemkaffee dieper in op de geschiedenis van bid- en doodsprentjes. Het kaffee vindt plaats op zondag 10 november in de Heemkamer, Ruijschenberghstraat 3b in Gemert. De toegang gratis en vanaf 11.00 uur staat de koffie klaar.

Liesbeth Kuipers is al jaren bezig met het catalogiseren van ruim 15.000 bidprentjes. Ze laat zien hoe deze bidprentjes op de website van Heemkundekring De Kommanderij te vinden zijn. Daarna neemt Jan Thijs Ouwens het stokje over. Jan Thijs Ouwens is historicus, 28 jaar en momenteel werkzaam als docent in het voortgezet speciaal onderwijs. Hij kan uitgebreid vertellen over de geschiedenis van bid- en doodsprentjes, De nadruk ligt vooral op wat bidprentjes vertellen over de religieuze ontwikkelingen.
‘Bid voor de ziel van zaliger’; ‘Dankbaar gedenken wij het leven van’. Deze citaten komen uit doodsprentjes uit het archief van de Heemkundekring Nistelvorst te Nistelrode. Het eerste komt uit het prentje van een vrouw van 63 die gestorven is in 1961. Het tweede komt uit het prentje van haar man van 86 die is gestorven in 1981. De aanhef van het doodsprentje is bij beiden anders.
De eerste heeft een religieuze oproep, er wordt namelijk verzocht om voor de ziel van de overledene te bidden. De tweede aanhef geeft aan dat de overledene door de samenstellers wordt herdacht, er is echter geen oproep tot gebed. Deze verschillen binnen één gezin staan symbool voor een aantal veranderingen dat zich gedurende de twintigste eeuw heeft voltrokken. Een eerste verandering die direct raakt aan bovenstaande citaten is volgens uitvaartverzorger Frans Puijmaekers en godsdienstpsycholoog Victor Spauwen de evolutie van het bidprentje naar een gedachtenisprentje.
Doodsprentjes zijn een mooie bron om religieuze veranderingen in kaart te brengen. Ze zijn aan verandering onderhevig en laten op die manier zien welke veranderingen er in onze maatschappij plaatsvinden. In deze lezing komen een aantal zaken aan bod. Allereerst de ontstaansgeschiedenis van het bid- of doodsprentje, een typisch katholiek gebruik. Ten tweede de manier waarop doodsprentjes gebruikt kunnen worden voor wetenschappelijk onderzoek, maar ook wat mensen met een grote collectie kunnen zien. Als laatste wat doodsprentjes zeggen over de, met name religieuze, ontwikkelingen tussen 1960 en 2000 in context van die periode.

Foto's:


0

Geef een reactie op dit bericht...

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.