Masterplan kasteel van Gemert (Persbericht)

Het Masterplan voor Kasteel van Gemert is afgerond en wordt voorgelegd ter besluitvorming aan de gemeenteraad van gemeente Gemert-Bakel. Het Masterplan van Kasteel van Gemert draagt grote ambities in zich, die niet enkel voor de gemeente Gemert-Bakel, maar ook voor de Brainportregio en de gehele provincie het hernieuwde knooppunt van kunst, cultuur en wetenschap en van ontmoeting zal worden. En daarnaast wordt het kasteel een centrum van ontspanning en beleving, van nieuwe inzichten en toekomstige ontwikkelingen.

 

Krachtig besluit Masterplan gemeenteraad noodzakelijk

Na twee jaar van een intensieve samenwerking van verschillende partijen zoals de gemeente Gemert-Bakel, de provincie Noord-Brabant, de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, de opsteller van het Masterplan Hylkema Erfgoed en natuurlijk de eigenaar BL Huisvesting, met haar adviseur The Attention Group, is het eindelijk zover.Hylkema Erfgoed en BL Huisvesting presenteren het Masterplan voor Kasteel van Gemert. In het Masterplan wordt een beknopte weergave gegeven van de historische achtergronden die een belangrijke rol spelen bij de ruimtelijke vertaling van het beoogde programma. Een programma dat de partijen in de periode van 2020 tot 2025 willen realiseren. Het Masterplan is dusdanig uitgewerkt, zodat alle betrokkenen en beslissers een goed en helder doorzicht hebben, van wat in 2025 bereikt moet zijn. Dit is ook nodig omdat het plan gefaseerd wordt gerealiseerd en er is afgesproken dat enkel in de verschillende fases, vergunningen kunnen worden afgegeven, nadat het gehele Masterplan is goedgekeurd.

BL Huisvesting is opgetogen ten aanzien van de positieve grondhouding van de gemeente. En heeft dinsdagavond de vraag gesteld aan de gemeenteraad om een krachtig principebesluit te nemen en het totale Masterplan planologisch te omarmen. In de wetenschap dat er nog de nodige onderzoeken gedaan moeten worden en eventuele aanpassingen mogelijk zijn alvorens het masterplan in een bestemmingsplan later vastgesteld kan worden door de raad. Bas van de Laar: “Nogmaals wil ik benadrukken dat alle onderdelen uit het masterplan onlosmakelijk aan elkaar verbonden zijn en dat we zekerheid dienen te hebben over de ruimtelijke invulling zoals beschreven in het Masterplan alvorens we investeringen kunnen doen in de restauratie en behoud van het Kasteel van Gemert in fase 1”.

 

 

Historie als uitganspunt van toekomstige ontwikkelingen

De Europese verbindingen van Gemert zijn evident: de ridderlijke Duitse Orde die het Kasteel heeft gesticht en hier tot 1809 zetelde, staat voor een belangrijke ontwikkeling van het geestelijke leven van Europa. Vanaf eind 19de eeuw werd het Kasteel opnieuw een schakel in een internationaal religieus en cultureel netwerk, namelijk dat van de Jezuïeten Orde. Naruim zes eeuwen een rol van formaat te hebben gespeeld in de Europese geschiedenis, was het de laatste jaren stil rond het kasteel. Bas van de Laar: “Het historische gegeven is echter heel bijzonder en daar willen wij in de toekomst op voortborduren. We zien fantastische mogelijkheden om het Kasteel Gemert en daarmee ook Gemert en regio opnieuw internationaal ‘op de kaart te zetten’. Een interessante kans biedt de link met Brainport Eindhoven met zijn wijdvertakte economische, culturele en wetenschappelijke verbindingen. Kasteel Gemert heeft alles in zich om de groene, historische, culturele ‘Buitenplaats’ van Brainport te zijn: noem het de ‘low tech’ contramal van ‘high tech’ Eindhoven.”

 

Internationaal knooppunt

Het Kasteel van Gemert moet weer als internationaal knooppunt gaan fungeren. Op de fundamenten van een rijke historie wordt een nieuwe verbinding gelegd met Europa en de rest van de wereld op het gebied van toerisme en recreatie, ontspanning en beleving, kennis en wetenschap, kunst en cultuur. De verschillende plekken en locaties binnen het kasteelterrein dragen daaraan bij vanuit hun eigen positie in het ensemble en hun eigen specifieke kwaliteiten. Ze krijgen allemaal een interessant aandeel in de programmering, met een eigen ruimtelijke identiteit en een eigen belevingssfeer, binnen het samenhangende totaalconcept. “De programmering die wij voor ogen hebben gaat enorm veel bieden, juist ook voor de mensen uit Gemert en de regio: het maakt van alles mogelijk wat zonder die verbinding nooit zou kunnen: Gemert: ‘Local region connecting the world’.” aldus Bas van de Laar

 

Logische ruimtelijke programmering van het Kasteelcomplex

Bij de ruimtelijke programmering en beleving is de historische opbouw van het kasteelensemble het uitgangspunt. De essentie daarvan is, dat de bezoeker vanuit de buitenwereld steeds meer doordringt tot de binnenwereld, tot aan de kern die is voorbehouden aan bewoners en gasten. Het kasteelpark, dat als eerste betreden wordt, als je vanaf de Kasteellaan door het poortgebouw binnenkomt, heeft een heel open en publiek karakter. Het is vrij toegankelijk, iedereen mag er rondwandelen. Er vinden diverse activiteiten plaats die op een breed publiek gericht zijn, zoals in het theater, verdiept gelegen naast het Poortgebouw. Het kasteeleiland kent het meest besloten karakter, zoals het altijd al was. Zodra je onder de poort naast de Donjon doorloopt kom je op het kasteelplein waaromheen mensen wonen en gasten verblijven in het hotel of in de nieuwe refter, die zich bevindt op de plaats van de huidige kapel. Daar worden gasten ontvangen en genieten ze van een hapje en een drankje. “Zo zien we dat: zodra je door het poortgebouw binnenkomt laat je de ‘gewone wereld’ achter je. Je komt dan een bijzondere, maar een nog heel open andere wereld binnen, die richting het kasteelgebouw steeds meer gesloten en privaat wordt, met appartementen en semi museale functies,” zegt Bas van de Laar. De ruimtelijke opbouw van heel open naar meer gesloten betekent niet dat het kasteeleiland verboden terrein voor degene die er niet woont of verblijft. Voor het merendeel worden de deelgebieden en gebouwen publiek toegankelijk, ook het kasteelplein en de bebouwing eromheen, voor zover het een horecafunctie heeft. We willen immers zoveel mogelijk mensen, uit Gemert, de regio en van de rest van het land en ver daarbuiten laten genieten van al het moois dat we hier gaan neerzetten.

 

Behoud door ontwikkeling

Kasteel van Gemert kan enkel behouden worden door een ontwikkeling van het kasteel. Behoud van dit bijzondere erfgoed kost geld en dat vraagt om toevoeging van economische dragers. Bijvoorbeeld woningbouw in de omgeving van de Bomencarre, ommuurde tuin en De Haag zijn hierbij essentieel. “Er is toestemming voor de realisatie van 90 woningen op het totale gebied van het Kasteel, maar wij zijn van mening dat dit teveel is en het totale gebied niet aan kan. Daardoor hebben we ervoor gekozen om 15 bijzondere woonvormen voor Expats in de nabijheid van het Bomencarre te ontwikkelen en enkel maar 43 woningen en appartementen op het totale gebied”, aldus Bas van de Laar.

Door te behouden en te versterken wat van waarde is en door nieuwe dynamiek te laten ontstaan, zal het kasteelensemble weer opengesteld worden voor de inwoners van Gemert en voor bezoekers van elders. Het behouden en ‘beleefbaar’ maken van het kasteelcomplex voor de inwoners van Gemert, is de primaire aanleiding om dit ambitieuze project van herbestemming en herontwikkeling te starten. ‘Voor en door Gemert’ is daarbij het motto. Bas van de Laar: “Door niet alleen lokaal maar ook (boven-)regionaal en zelfs (inter-)nationaal te kijken, willen we de wereld naar Gemert brengen. Het Park heeft het in zich om straks jaarlijks 150.000 bezoekers te ontvangen. Dat maakt ons nog trotser op ons dorp en onze regio en het zal ook economisch en qua werkgelegenheid een forse impuls geven.