Zoektocht

Wat gebeurt er tussen het op school zo leesbaar mogelijk leren schrijven van je naam en het daarna ontwikkelen van een soms totaal onleesbare handtekening. Wat is dat voor proces? Waar ben je naar op zoek?

Toen ik destijds hoorde dat ik mijn middelbare schooldiploma officieel moest ondertekenen, heb ik urenlang zitten oefenen. Als adolescent, zoekend naar mijn identiteit, vond ik al mijn probeersels tien keer niks. Niet vloeiend genoeg. Te kinderachtig. Veel te leesbaar. Jeminee, wat moet ik daar nou mee? Mijn leven hing ervan af, dacht ik. Voor mij als puzzelende puber was het de zoveelste onzekerheid. Die handtekening is immers een stukje van mezelf. Wat zullen anderen er wel niet van denken? Later ontdekte ik dat mijn handtekening vanzelf evolueerde tot een min of meer stabiele eindvorm. En dat het anderen echt niet zoveel interesseert.

Inmiddels vraag ik me af of er al ooit iemand onderzoek gedaan heeft naar wat we met onze handtekening willen. Ik vond sites van grafologen die zoveel verstand van handschriften denken te hebben dat ze uitspraken durven doen over een onopgelost conflict met je ouders, over besluiteloosheid of arrogantie. Maar ik vond niets over wat we – bewust of onbewust – met onze handtekening hopen uit te stralen.
Heb je een mooie handtekening nodig om iemand te zijn? Ik dacht het niet. Karel de Grote kon niet lezen en schrijven. Onder belangrijke documenten tekende hij een vierkantje. En een secretaris schreef daar dan de letters K, R, L en S omheen. Het was geen mooie handtekening, terwijl deze man toch echt wel iets voorstelde. Als je vroeger – buiten je schuld om – nooit had leren schrijven, kon je een kruisje zetten. En hoewel ook alle kruisjeszetters voldoende eigenheid hadden, leken hun handtekeningen allemaal op elkaar. Een nadeel was dat officieel geplaatste kruisjes nogal fraudegevoelig waren. Ook kon je, als jouw kruisje onder een koopcontract stond waar je spijt van had, ontkennen dat jij het gezet had. Daarom werden eigen handtekeningen steeds belangrijker. Een handtekening zegt: dit-ben-ik-en-ik-ben-uitgegroeid-tot-een-uniek-persoon. Met je handtekening onder een schilderij leg je vast dat jij het gemaakt hebt. Of door te ondertekenen verbind je je aan een huwelijksakte of ander wurgcontract.

De afgelopen maand zetten zo’n tweehonderdduizend examenkandidaten hun poging-tot-handtekening onder hun diploma. Was daarmee hun identiteit gevormd? Weten ze nu wie ze zijn? Misschien is de onzekerheid in de krabbel onder het eindexamen wel tekenend voor de rest van de zoektocht.

 

Maarten

 

Foto's:


0

Geef een reactie op dit bericht...

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.