Laatste Pryma uit ons land verdwijnt

HANDEL – Handel verliest eind juni zijn supermarkt. Eigenaar Jean-Louis van Eldonk (64) kan het niet langer opbrengen lange dagen te draaien, terwijl het niet voldoende oplevert om van te leven. Met het verlies van de supermarkt raakt Handel in vier maanden tijd twee leveranciers van levensmiddelen kwijt. In februari stopte ‘SRV-man’ Clem van Dongen, die overigens veel meer wijken dan Handel had.

Door Wim Poels

Ook voor de familie Van Eerd, nu groot met Jumbo en in de jaren 80 bedekers van de Pryma-formule, is het een bijzonder moment. Als Jean-Louis de deuren van zijn supermarkt voor het laatst sluit, gaat de laatste Pryma in ons land dicht. Toch is het helemaal het besluit van Jean-Louis zelf. De Van Eerds hebben altijd beseft dat juist die kleinere winkels de opstap naar een groot concern mogelijk hebben gemaakt en bleven hen ondersteunen.

Handel zal verrast zijn, maar ook weer niet heel erg. In het verleden staken vaker geruchten over het einde van de winkel op. Het is waar dat Jean-Louis in feite al jaren loopt te dubben. Tenslotte is het al een tijdje zo dat hij van de supermarkt alleen niet meer rond kan komen. Behalve in het laatste jaar dan, nu corona heerst. Kennelijk kiezen mensen in deze tijd liever voor een kleinere supermarkt. “Ik merk dat mensen zich hier veilig voelen”, stelt Jean-Louis.
Dat hij juist nu toch de knoop doorhakt, heeft een paar redenen. In de eerste plaats is het steeds lastiger om lange werkdagen nog vol te houden. “Dat kan als je dertig bent, op mijn 64e merk ik het veel meer”, stelt hij. Bovendien is er in de loop van de jaren steeds meer digitale administratie bijgekomen. “Het plezier van dit werk haal ik uit de omgang met klanten. De laatste jaren moet ik veel te veel achter het scherm in mijn bureau zitten.” In totaal zo’n 20 inbraken deden zijn zielenrust ook geen goed.
“Als ik nu met pensioen ga, heb ik nog de nodige gezonde jaren voor me.” En, misschien wel het laatste zetje, is het overlijden van zijn moeder Anneke in 2019. Jean-Louis wilde het haar niet aandoen dat ze het einde van de winkel meemaakte.

Want De Van Eldonks hebben een langdurige band met Handel. In 1927 begon opa Piet van Eldonk een winkeltje van 12,5 vierkante meter in koloniale waren en grutterswaren. Zoon Jan en zijn vrouw Anneke namen die in 1947 over. Met name Anneke ging zeer mee met nieuwe ontwikkelingen. In 1962 was de winkel inmiddels 50 vierkante meter groot en schakelde over op zelfbediening. Als een van de eerste in Nederland, werd destijds gezegd.
Met de verhuizing naar de huidige plek aan het Mariahofke in 1977 begonnen de beste jaren. Verderop in de straat ligt camping de Rooye Asch en die beleefde gouden tijden. “In de zomervakantie was het door de drukte bijna niet te doen”, herinnert Jean-Louis zich. Met de overgang in 1983 van Kroon naar de door Van Eerd bedachte formule Pryma, werd het nog beter. “Aan Pryma werd flink wat promotie gegeven, onder meer in de vorm van folders.” Mede om die reden sloot Jean-Louis, die de zaak net had overgenomen, zich erbij aan.
Maar met de camping in Handel ging het geleidelijk bergafwaarts. De zomerdrukte, waarmee de supermarkt een groot deel van de winst binnenhaalde, verdween. Steeds meer Handelnaren gingen hun boodschappen in Gemert doen. “Eigenlijk ligt Handel net te dichtbij”, analyseert Jean-Louis. En dan is er nog het feit dat het aantal winkels in Handel afnam. Kledingwinkels, de speelgoedwinkel, het sigarenwinkeltje, doe-het-zelfzaken, stuk voor stuk verdwenen ze. Elke zaak die verdween, was niet alleen een verlies voor het dorp, maar ook voor de supermarkt. Het dwong de Handelnaren immers naar Gemert te rijden.

“In de jaren negentig heb ik voor het laatst echt grootschalig in de winkel geïnvesteerd. Ik merkte dat dat toen niks opleverde”, vertelt Jean-Louis. Toch had het anders kunnen lopen. “Als zo’n tien jaar geleden de plannen voor de camping waren uitgevoerd, had ik nog één keer flink verbouwd.” En ook het dorp zelf had meer kunnen doen, door wat minder vaak voor Gemert te kiezen.
Jean-Louis beseft dat het verdwijnen van de winkel voor het dorp een serieuze aderlating is. Een supermarkt is een winkel, maar ook een sociale ontmoetingsplek. Zeker voor ouderen. “Ik sprak onlangs een klant die gedwongen gestopt is met autorijden. Zijn leven lang heeft hij hier boodschappen gedaan. En net nu hij me het hardst nodig heeft, stopt de winkel. Ook ik vind het heel vervelend dat ik deze beslissing moet nemen.” Een alternatief is er niet. Jean-Louis heeft zijn winkel aan verschillende kandidaten aangeboden, maar vooralsnog is er geen interesse. Wat er wel met het pand gebeurt, is nog niet bekend.
Bij de Pryma werken zes mensen. “Het zijn echt goede krachten. Ik verwacht dat ze zo weer iets vinden”, stelt Jean-Louis nuchter vast. “Zo niet, dan zal ik natuurlijk kijken hoe ik ze kan helpen.”

Jean-Louis in zijn winkel

Foto's:


0