Peelverhalen: Het zakhorloge van Piet Vogelsangs

BAKEL – Op 10 mei 1940 (3 uur 55 ‘s nachts) vond bij Gennip de eerste grensoverschrijding plaats door Duitse troepen. Nauwelijks een half uur later passeerde op het station van Mill een Duitse pantsertrein gevolgd door een goederentrein die bij Mill ontspoorde. 500 Duitse soldaten ontlaadden de goederentrein. Die dag werd bij Mill hard gevochten. De stelling bij Mill werd gebombardeerd en een kleine Nederlandse troepenmacht trok zich terug tot achter de Zuid-Willemsvaart.

Door Wil van Lierop

Een dag na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog sneuvelden 6 Nederlandse militairen. Een daarvan was Piet Vogelsangs van het 17de Regiment Infanterie. Piet was een jongeman van 27 uit Bakel, geboren in Sambeek a/d Maas op 22 november 1912. Hij werkte thuis op de boerderij van zijn ouders in het buurtschap Overschot te Bakel. Piet sneuvelde bij gevechten op 11 mei 1940 aan de Zuid-Willemsvaart bij Zijtaart aan het Boterpad in het buurtschap Doornhoek. Hij is toen op 12 mei overgebracht naar het knekelhuisje op het R.K. kerkhof van Eerde. De rijksveldwachter constateerde dat soldaat Piet een zakhorloge bij zich heeft gehad dat waarschijnlijk ontvreemd was. Bij de kistlegging op 14 mei werd geconstateerd dat er nog een stukje horlogeketting aan zijn kledingstuk zat. Navraag bij de ouders in Bakel of Piet een zakhorloge had, werd bevestigend beantwoord. Op 17 mei was er door de burgemeester van Veghel, de heer Eliëns, in overleg met de Duitse autoriteiten, een bekendmaking uitgevaardigd over de onmiddellijke aangifte van de uitrusting van de overleden soldaten. De politie deed veel navraag in het buurtschap en er waren al snel twee verdachten. Meermalen kwam de politie bij die verdachten op bezoek met spullen van de overleden soldaten, of zij ook wat hadden gevonden. Na vele vragen kregen zij het wel wat benauwd en deden wat trucjes om de verdenking wat weg te halen. Op 19 mei leverde de twee verdachten 2 doosjes geweerpatronen in bij de politie met als verklaring dat zij die gevonden hadden. Een smoes was dat ze nog wat militaire goederen in huis hadden die door iemand bij hen voor op de weg gelegd had. Een 65-jarige buurman van een van de verdachten verklaarde later op het bureau dat hij op Eerste Pinksterdag, 12 mei 1940, met enkele buurtgenoten om 7 uur op een afstand in een sloot een soldaat zag liggen, geheel bebloed. Hij zag dat een van de verdachte een horloge uit het horlogezakje haalde, bekeek en meenam. Aan het zakje en het horloge hing nog een stukje van het kettinkje. Na verklaringen van de 65-jarige buurman wees hij de 34-jarige boer X, melkrijder uit Zijtaart, aan. Alsnog vroeg de politie bij de verdachte naar het horloge van soldaat Vogelsangs. Hierop antwoordde de verdachte: ik heb wel dit horloge later gevonden: Aan het horloge hing het restant van het kettinkje. Na verklaringen van de 65-jarige wees hij de 34-jarige buurman aan. Onder zware druk verklaarde hij dat hij het horloge had ontvreemd. Het was 20 juni toen hij moest verschijnen voor de rechtbank in Den Bosch. Op 4 juli 1940 werd hij schuldig verklaard en kreeg 2 jaar gevangenisstraf. Omdat hij geen strafblad had en bekend was als een harde werker kreeg hij later een half jaar strafvermindering. Of het horloge uiteindelijk bij de ouders in Bakel terrecht is gekomen, je zou zeggen van wel.
Zijn graf bevindt zich op de R.K. begraafplaats in Bakel. Op een cirkel-plateau van de Vredesmaagd aan het Ridderplein staan vele namen uit Gemert-Bakel die in verschillende oorlogen of vredesmissies hun leven hebben gegeven. Een van hen was Piet Vogelsangs uit Bakel. Aan de voorzijde staat “Namen zijn mensen”. En dat moeten we nooit vergeten.

Foto's:


0