Reconstructie draagt bij aan duurzamere waterhuishouding

GEMERT-BAKEL – Na een stevige reconstructie draagt de Snelleloop ten noordoosten van De Mortel in verbeterde mate bij aan een duurzame waterhuishouding. Tegelijkertijd werd een ecologische verbindingszone gecreëerd en kreeg ook de cultuurhistorie een prominente plek in het gebied, dankzij het herstel van een eeuwenoude landweer.

Door Siel Peijs

Met een ferme klap sloegen wethouders Willeke van Zeeland van Gemert-Bakel en Monika Slaets van Laarbeek, bestuurslid Peter van Dijk van Waterschap Aa en Maas en gebiedsmanager Jan Fenten van Staatsbosbeheer afgelopen donderdag symbolisch een houten bank in de grond. Die bank, gelegen aan de Grotel bij De Mortel, markeert het eindpunt van de reconstructie die de Snelleloop de afgelopen periode onderging.
En die herinrichting is geslaagd, zag wethouder Van Zeeland: “Het is een gebied geworden dat op verschillende manieren aan waarde heeft gewonnen. Het is een heerlijke plek om te wandelen, waarbij je dankzij de landweer ook zicht hebt op het verleden. De biodiversiteit is verbeterd en natuurlijk ook de waterhuishouding. Het is een echte aanwinst.”

Bij de herinrichting van het gebied ging het waterschap niet over één nacht ijs, vertelde Leon van Hoften, projectleider bij Aa en Maas. Zo werd een klankbordgroep in het leven geroepen waarin Staatsbosbeheer, de gemeentes Gemert-Bakel en Laarbeek, ZLTO, IVN en de heemkundekringen van Gemert, Aarle-Rixtel en Beek en Donk zitting hadden. Van Hoften: “We zijn al in 2018 gestart met plannen maken, want in dit gebied komen verschillende zaken samen die allemaal van belang zijn. Afgelopen jaar konden we ook werkelijk de schop in de grond steken”

Hij had het bij zijn uitleg over ‘stapelen van functies’: “Op de eerste plaats draagt de herinrichting eraan bij dat we klimaatextremen beter aan kunnen. Er is een overloopgebied gecreëerd om overtollig water tijdelijk te bergen. Maar we kunnen water in droge periodes nu ook beter vasthouden of juist sneller afvoeren bij hevige regenval.”

Daarnaast werd het gebied ingericht als ecologische verbindingszone tussen natuurgebieden De Biezen en Grotelsche Heide. Van Hoften: “Zodat je een natuurlijke strook krijgt waarover dieren zich veilig kunnen verplaatsen.” Dat laatste geldt ook voor vissen en andere waterdieren. De Snelleloop werd ter plekke uitgerust met een zogenaamde cascade, een vistrap die bestaat uit meerdere drempels. En de beek werd voorzien van natuurlijke obstakels, vervolgde Van Hoften: “Daardoor krijg je verschillen in stroming, wat goed is voor het onderwaterleven.”

Meest in het oog springende onderdeel van de herinrichting is een honderden meters lange wal tussen het beekje en het overloopgebied. “Een landweer”, legde Jan Timmers namens Heemkundekring De Kommanderij uit Gemert uit. “Vroeger werden in dit gebied, tussen Bakel, Gemert en Aarle-Rixtel, nogal eens conflicten uitgevochten. Een landweer vormde een soort natuurlijke verdedigingswal. En al in de 14e eeuw lag hier zo’n landweer naast de beek. Een eindje verderop zijn de resten nog zichtbaar.”
In het reconstructie-gebied was de landweer evenwel verdwenen. Timmers: “Maar nu kregen we de kans die terug in het landschap te brengen. Met behulp van oude kaarten hebben we die zo goed mogelijk proberen te reconstrueren, inclusief de oorspronkelijke beplanting. Het is fantastisch dat dat gelukt is. Want daarmee hebben we een belangrijk deel van onze geschiedenis weer zichtbaar kunnen maken.” Foto: Waterschapbestuurder Peter van Dijk, wethouders Monica Slaets en Willeke van Zeeland en gebiedsmanager Jan Fenten openen symbolisch de Snelleloop.

Foto: Een klap op duurzame waterhuishouding.

Foto's:


0