29 juni 2022

750-jarig bestaan ‘Gruun schut’ gevierd met wedstrijden en optocht

GEMERT – Op het geluid van de gildetrommen worden de kerkdeuren geopend en trekt het gilde met in hun midden de priesters al trommelend en vendelend de kerk in en neemt plaats op het priesterkoor. De jubileumviering van het Sint Antonius en Sint Sebastianus Gilde begint met een Plechtige Gildemis.

Door Simon van Wetten

Zo’n gildemis zit vol aparte rituelen. Het Koningspaar ontsteekt de Jubileumkaars, de zorgen en intenties worden bij de Heer neergelegd op voorspraak van de patroonheiligen, volgens oude traditie wordt er geofferd op de gildetrom en de vaandeldrager legt namens het gilde de eed van trouw af aan de kerkelijke overheid.

Drie kwartier eerder was met de overdracht van het gildevaandel door kringvoorzitter Toon Bergh de officiële opening van het gildefeest – we schrijven zaterdag 25 juni 2022 – een feit. Daar en ook in de oude Sint Jan waren naast het jubilerend gilde tevens zustergilde Sint Joris uit Gemert, buurgilde Sint Willibrordus uit Bakel en het Sankt Sebastianus Schützenbuderschaft uit Helminghausen in Duitsland aanwezig. Later die avond was er de traditionele vendelgroet, gevolgd door de receptie in de feesttent op het kasteelterrein en een feestavond met livemuziek van band Five4You en DJ Bernard.

Zevenhonderdvijftig jaar: er zijn weinig verjaardagen die onder dat getal gevierd kunnen worden. De geboortedatum is in 1272 misschien wel op perkament en op een ‘karte’ vastgelegd, maar die documenten bestaan niet meer. Het echte bewijs ontbreekt derhalve. Niettemin stelde men al in 1699 dat de ‘opstigting’ van het Sint Antonius en Sint Sebastianus Gilde “buijten memorie der menschen” was, zolang was het tóen al gelede Als er maar bij tijd en wijle gefeest kan worden.

Op zondag ontving burgemeester Michiel van Veen de feestelingen op het gemeentehuis. Daar vond een bijzondere plechtigheid plaats: Henk de Hair, al sinds 2006 bestuurslid, later voorzitter van Kring Peelland, en vanaf 1988 vrijwilliger bij het Gilde Sint Margaretha in Aarle-Rixtel, kreeg van de Laarbeekse burgemeester Frank van der Meijden de versierselen uitgereikt, behorend bij de benoeming tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.

Vervolgens stelden alle deelnemende gilden zich op in de Heilige Geestlaan voor de optocht door het centrum van Gemert. Voorop het Jachthoorn en Trompetterkorps, dan maar liefst 26 gilden en ook De Duitse Orde Gemerth presenteerde zich. Het immer vrolijke duo Gruijtmuntend reed voor de stoet uit. Naast alle belangstellenden stonden her en der aan de route ook juryleden, die de ‘gang’ van elke gilde dienden te beoordelen. Uw verslaggever had naast verslag doen nóg een functie; hij diende onderdeel B, ‘het ordelijkst geheel’ te beoordelen, samen met collega Hans Pennings die dat elders in de straat deed. Tja, hoe geef je een gefundeerd punt? Het is duidelijk dat uit de mondhoek bengelende sigarettenpeuken en uitbundig kauwgum kauwen niet leiden tot een hoge waardering. Dat het zilver verzorgd meegedragen moet worden en dat er niet door elkaar gelopen moet worden, is eveneens helder. Maar gilden zijn in hun gehele doen en laten zelfstandig. Wat bij het ene gilde heel gewoon is kan bij een ander taboe zijn. Het is dus moeilijk aan te geven hoe een gilde ‘dient’ te handelen.

Na de gang door Gemert volgde de massale opmars van alle gilden op het kasteelterrein. Voorwaar een prachtig en kleurrijk gezicht. De vernieuwing van de eed van trouw aan het wereldlijk gezag, toespraken door burgemeester Van Veen, door de voorzitter van het organiserend gilde Nico Krol en door de vers gedecoreerde oud-voorzitter van gildekring Peelland Henk de Hair gingen vooraf aan de opening van de wedstrijden door kringvoorzitter Toon Bergh. Die wedstrijden werden ingeleid door een massale vendelgroet en een indrukwekkend slangendefilé, dat is dezelfde kronkelde weg die ook door de gilderuiters wordt afgelegd als zij vrij baan maken voor het gaande gilde.

De onderdelen van de wedstrijd? Vendelen, geweerschieten, boogschieten, bazuinblazen, trommelen, standaardrijden en jeu de boules, dit laatste onderdeel alleen voor de gastgilden. Het oude voetbalveld en de ommuurde tuin vormden de twee arena’s. De afsluitende prijsuitreiking was tevens het eindpunt van een eminent verjaardagsfeest, dat zich in een grote publieke belangstelling en in een heerlijk gemoedelijke sfeer mocht verheugen.

Hoe zullen over 250 jaar, bij het grote millenniumfestijn, Gemert en het gildewezen eruit zien? Hou het Gemerts Nieuwsblad van dinsdag 28 juni 2272 in het oog.

Ga de uitgebreide videoreportage naar YouTube-kanaal van Omroep Centraal TV.

Foto's:


0