18 juni 2022

Wasdag

Héél vroeger zal Moeder nog wel de was hebben moeten doen op de ‘t wasbord. Wat ik me herinner hadden we ‘n wasmachine: ’n houten kuip met wringer. In de kuip een 4-poot die op en neer kon om de was in beweging te brengen. Die vierpoot werd aangedreven door ’n groot wiel, verticaal aan de kuip, dat je rond moest draaien. Mijn herinnering aan die vorm van bedienen is minimaal; ik weet nog wel dat Moeder heel blij was toen er een motortje op die machine gebouwd werd. Maar ja, je moet eerst elektriciteit hebben voor je een motortje kunt laten draaien. Toch?
Ik heb voor Moeder ’n paar jaar de “was gedaan”. Wij hadden daar een speciaal hok voor: de waskeuken. Veel mensen kookten de was eerst in ’n grote sopketel, maar Moeder vond dat niet nodig. Maar ’t hete water moest ik wél maken in de sopketel, want toen hadden we nog geen waterleiding: dus héél veel emmers water pompen, naar de ketel dragen, de ketel stoken (met snoeihout), heet water weer uitscheppen, wasmachine vullen, de was er in (vooraf gesorteerd van wit tot overalls), machine laten draaien, was eruit vissen, in centrifuge (hadden we toen al!), witte was in ’n grote teil in bleekwater, alles weer met schoon heet water in de machine spoelen, weer centrifugeren, naar de waslijn buiten bij goed weer, op zolder met slecht weer. Bij goed weer, was ’t een uitdaging om eind van de dag alles weer gevouwen, gestreken in de kast te hebben.
Wat ik me herinner van vóór mijn “was-werk-tijd”: als ’t te hard gedroogd had werd de was “ingevocht”: met ’n speciale roe van berkentwijgjes sprenkelen, strak oprollen en ’n poosje laten liggen. Ook had je nog was die gesteven moest worden, bijvoorbeeld overhemden en schorten. Maar invochten en stijven heb ik niet meer gehoeven.
Toen Moeder ’t werk weer alleen had en we waterleiding kregen, kwam er toch gauw genoeg een wasautomaat : een gróte verbetering; geen water pompen, stoken en versjouwen meer.
Vandaag de dag hebben we geen wasdag meer, we hebben allerlei makkelijke soorten textiel, ’n slimme wasmachine, ’n wasdroger, ’n geavanceerde strijkbout. Daarentegen: we verschonen wel veel royaler.
Wat ’n ontwikkelingen in één mensenleven – en wat mooi om daar getuige van te mogen zijn!!
Zullen we toch maar waarderen wat we allemaal hebben en niet te veel mopperen?

Margriet

Foto's:


0