Gemert-Bakel wil voorrang op stroomnet voor aansluiting scholen en woningbouw
NieuwsGEMERT-BAKEL - Het onderwijs en andere maatschappelijke basisvoorzieningen in Gemert-Bakel mogen niet de dupe worden van de toenemende krapte op het elektriciteitsnet. Dat stelt het college van burgemeester en wethouders, dat voorbereidingen treft om voorrang voor netaansluiting aan te vragen voor nieuwe schoolgebouwen, woningbouw en andere maatschappelijk belangrijke panden. Aanleiding is een nieuw besluit van de Autoriteit Consument & Markt (ACM), waardoor vanaf 1 juli 2026 alle aanvragen voor een stroomaansluiting op een wachtlijst terechtkomen.
Van de redactie
De ACM publiceerde op 12 december 2025 het definitieve codebesluit Prioriteringsruimte transportverzoeken 2025. Daarmee verandert de werkwijze van netbeheerders, waaronder Enexis, ingrijpend. Tot nu toe kwamen vooral grootverbruikersaansluitingen – vaak bedrijven – op een wachtlijst, terwijl kleinverbruikersaansluitingen in principe werden gerealiseerd. Vanaf 1 juli 2026 geldt dat onderscheid niet meer en worden alle nieuwe aansluitingen, groot én klein, in volgorde van binnenkomst beoordeeld.
Actie
Volgens het college heeft dit grote gevolgen voor bouw- en ontwikkelplannen in de gemeente. “Om meer zekerheid te krijgen voor een aansluiting voor woningen en maatschappelijk belangrijke panden is actie vereist”, schrijft het college in een raadsinformatiebrief. Daarom wil Gemert-Bakel gebruikmaken van de mogelijkheid om binnen het landelijke prioriteringskader voorrang aan te vragen.
Kader
Het nieuwe ACM-kader biedt ruimte om projecten met grote maatschappelijke impact met voorrang aan te sluiten, mits er capaciteit beschikbaar is. Het gaat om drie categorieën: zogenoemde congestieverzachters (projecten die direct ruimte creëren op het net), functies die essentieel zijn voor veiligheid en hulpdiensten, en voorzieningen die voorzien in basisbehoeften. Onder die laatste categorie vallen onder meer woningbouw en onderwijs.
Het college wil reserveringsruimte aanvragen voor woningbouw en meer prioriteit voor andere maatschappelijk belangrijke panden, zoals scholen. Daarnaast worden de gemeenteraad en ontwikkelaars geïnformeerd over de gevolgen van het nieuwe beleid.
Netcapaciteit
De noodzaak voor deze stap zit volgens het collegevooral in de lange termijn. Uitbreiding van de netcapaciteit in deze regio is pas voorzien tussen 2033 en 2036, wanneer TenneT een nieuw hoofdstation in Wijchen heeft gerealiseerd. Gemert-Bakel is afhankelijk van dat deel van het hoogspanningsnet. Tot die tijd is de beschikbare capaciteit beperkt en is het onzeker hoeveel nieuwe aansluitingen nog mogelijk zijn.
Zorgen
Wethouder Martien Bankers noemt de situatie zorgelijk. “We zijn nu een inventarisatie gestart van alle toekomstige vragen op het gebied van woningbouw en maatschappelijke investeringen, zoals scholen”, zegt hij. “Daarbij kijken we per station of de capaciteit voldoende is om die plannen te faciliteren tot de echte verzwaring van het netwerk plaatsvindt.”
Die verzwaring laat volgens Bankers nog jaren op zich wachten. “Voor het station waar wij op zitten, gaat het om 2033 tot 2036, wanneer het bovenliggende netwerk van TenneT wordt verzwaard. Tot die tijd moeten we het doen met de bestaande capaciteit en dat betekent dat we mogelijk moeten gaan reguleren.”
Wachtlijst
De wethouder benadrukt dat de impact van het nieuwe beleid groot is. “Wat voor onze inwoners belangrijk is om te weten: vanaf 1 juli komt iedereen op een wachtlijst te staan voor een stroomaansluiting. Eerst waren het alleen de grootverbruikersaansluitingen, straks gaat het over alles.”
Dat betekent dat ook nieuwe woningen niet automatisch kunnen worden aangesloten. “Als je een woning bouwt, kom je op een wachtlijst te staan en moet worden afgewogen of er capaciteit beschikbaar is”, aldus Bankers. Hoewel een aansluiting nu ook al vaak bijna een jaar op zich laat wachten, wordt die onzekerheid in de toekomst groter.
De gemeente brengt de komende periode alle projecten in beeld waarvoor het prioriteringskader gevolgen kan hebben. Daarbij wordt ook gekeken of keuzes nodig zijn: welke projecten leggen wel of geen claim op de schaarse reserveringsruimte, en wat zijn daarvan de consequenties? Voor het reserveren van ruimte voor woningbouw is in veel gevallen een bestuursverklaring nodig. Landelijk wordt het proces hiervoor momenteel nog uitgewerkt.
Gevolgen
Financiële gevolgen zijn volgens het college lastig te voorspellen. Die hangen sterk af van de vraag of projecten wel of geen prioriteit krijgen en of aansluitingen vertraging oplopen. De voorbereidingen zelf kosten vooral ambtelijke capaciteit.
Scholen
Over één punt is het college duidelijk: onderwijsvoorzieningen moeten doorgang kunnen vinden. “Wij willen dat scholen, die de nu en in de komende tijd nieuw gebouwd worden, wel worden aangesloten”, zegt Bankers. “Die horen bij de basisvoorzieningen en moeten in die periode gewoon kunnen functioneren.”
Regio’s
De problematiek speelt niet alleen in Gemert-Bakel. Brabant is opgedeeld in vier regio’s en Gemert-Bakel valt in regio 4, die relatief laat aan de beurt is bij landelijke uitbreidingen van het elektriciteitsnet. De prioritering wordt landelijk bepaald door TenneT, met aanvullend provinciaal beleid.
Urgent
“Het is een bekend probleem, maar er verandert nu wel iets”, besluit Bankers. “Die wachtlijst maakt het extra urgent. Daarom willen we nu vooruitlopen en zorgen dat woningbouw en scholen niet stil komen te vallen door een gebrek aan stroom.”