Anti-speculatiebeding in Gemert-Bakel: Betaalbare nieuwbouwwoning alleen om zelf in te wonen
NieuwsGEMERT-BAKEL – Het college van burgemeester en wethouders van Gemert-Bakel heeft een nieuwe beleidsregel vastgesteld waarin een anti-speculatiebeding en een zelfbewoningsplicht verplicht worden gesteld voor betaalbare nieuwbouwkoopwoningen. Met deze maatregel wil de gemeente voorkomen dat betaalbare woningen snel worden doorverkocht of verhuurd en daarmee buiten bereik raken van starters en huishoudens met een laag of middeninkomen.
Het anti-speculatiebeding en de zelfbewoningsplicht zijn juridische instrumenten die ervoor moeten zorgen dat betaalbare koopwoningen daadwerkelijk worden bewoond door de doelgroep waarvoor ze zijn gebouwd. Volgens het college dragen de maatregelen bij aan de uitvoering van de woonzorgvisie ‘Samen thuis in Gemert-Bakel, Visie op wonen – zorg – welzijn’.
Het anti-speculatiebeding houdt in dat een woning gedurende een vastgestelde termijn niet zonder toestemming van de gemeente mag worden verkocht. Daarmee wil de gemeente voorkomen dat woningen binnen korte tijd met winst worden doorverkocht, waardoor ze verdwijnen uit het betaalbare segment. Aan dit beding is een zelfbewoningsplicht gekoppeld. Dat betekent dat de koper verplicht is de woning zelf te bewonen en deze niet mag verhuren of op andere wijze aan derden in gebruik mag geven.
De beleidsregel is van toepassing op nieuwbouwkoopwoningen die vallen binnen het betaalbare koopsegment, zoals vastgelegd in de actuele Regionale Begrippenlijst Wonen van de Metropoolregio Eindhoven (MRE). Deze begrippenlijst bevat definities die worden gebruikt om afspraken over de woningmarkt te duiden en af te bakenen. Voor 2026 ligt de landelijke grens voor betaalbare koopwoningen op 420.000 euro. De begrippenlijst is te raadplegen via de website van de gemeente Gemert-Bakel.
De standaardtermijn voor zowel het anti-speculatiebeding als de zelfbewoningsplicht bedraagt drie jaar, gerekend vanaf het moment van eerste ingebruikname van de woning. Het college kan bij specifieke woningbouwprojecten besluiten deze termijn te verlengen tot maximaal vijf jaar. Pas na afloop van deze periode mag de woning worden verkocht of verhuurd.
Bij overtreding van de regels volgt een boete van 200.000 euro, die onmiddellijk opeisbaar is. Volgens het college is deze boete bewust hoog vastgesteld om naleving van de beleidsregel af te dwingen. Het gaat daarbij niet om een inkomstenbron voor de gemeente, maar om een sanctie die moet voorkomen dat woningen alsnog voor speculatieve doeleinden worden gebruikt.
De voorwaarden uit de beleidsregel gelden voor alle nieuwe woningbouwplannen binnen de gemeente. Bij projecten van private ontwikkelaars worden de afspraken vastgelegd in zogenoemde anterieure overeenkomsten. Kopers van kavels of woningen worden bij de aankoop geïnformeerd over het anti-speculatiebeding en de zelfbewoningsplicht.
Eerder gemaakte afspraken bij lopende woningbouwplannen blijven van kracht. Dat geldt zowel voor situaties waarin al strengere afspraken zijn vastgelegd als voor projecten waarin nog geen specifieke bepalingen waren opgenomen. Bij woningbouwplannen zoals De Berken in Milheeze en Deelse Kampen in Gemert zijn al afspraken gemaakt over het anti-speculatiebeding en de zelfbewoningsplicht. De beleidsregel is niet van toepassing op bestaande woningen waarvoor in het verleden geen dergelijke afspraken zijn gemaakt.
De gemeente zal de beleidsregel officieel bekendmaken en publiceren. Inwoners en betrokken partijen, zoals makelaars, projectontwikkelaars en notarissen, worden via reguliere kanalen geïnformeerd, waaronder de gemeenterubriek, sociale media en een nieuwsbericht op de gemeentelijke website en in het Gemerts Nieuwsblad. Woningbouwontwikkelaars ontvangen daarnaast nadere toelichting in individuele gesprekken.
Aan de invoering van de beleidsregel zijn geen directe financiële consequenties verbonden voor de gemeente. Het college benadrukt dat het primaire doel is om betaalbare koopwoningen beschikbaar te houden voor inwoners die er zelf willen wonen en zo verdringing op de lokale woningmarkt tegen te gaan.