Bij je ouders of buren in de achtertuin wonen? Gemert-Bakel wil regels voor bijwoning verruimen: dit is het plan

Het college heeft ingestemd met het ter inzage leggen van de ontwerpbeleidsregel ‘Bijwonen met zelfstandige voorzieningen Gemert-Bakel’. Die ligt vanaf 17 februari 2026 drie weken ter inzage. Inwoners kunnen tot en met 9 maart hun zienswijze indienen. Als er geen bezwaren binnenkomen, wordt de regeling ongewijzigd vastgesteld en treedt deze daarna in werking.

Garage of woonunit

De nieuwe regeling maakt het mogelijk om tijdelijk – voor maximaal vijftien jaar – met maximaal twee personen te wonen in een bijbehorend bouwwerk op het achtererf van een woning. Dat kan bijvoorbeeld in een verbouwde garage of schuur, of in een verplaatsbare woonunit.

Het gaat nadrukkelijk om zelfstandige woonvoorzieningen. De bijwoning moet voldoen aan de eisen van het Bouwbesluit. “Je moet niet zomaar in een krakkemikkige schuur gaan wonen”, zegt wethouder wonen Hanneke Coppens. Er geldt een vergunningprocedure, al zijn de kwaliteitseisen minder zwaar dan bij de bouw van een reguliere woning.

Niet alleen familie

Opvallend is dat de gemeente bijwoning niet beperkt tot mantelzorg of familiebanden. Iedereen mag gebruikmaken van de regeling, ook zonder (toekomstige) zorgrelatie. Dat betekent dat naast familieleden ook vrienden of andere bekenden in aanmerking kunnen komen.

Stap verder dan landelijk

Volgens Coppens sluit het voorstel aan bij landelijke ontwikkelingen. Het Rijk werkt aan de zogenoemde Wet regie op de volkshuisvesting, waarin familiewonen wordt verruimd. Die wet treedt naar verwachting komende zomer in werking.“Het Rijk stopt bij familiewonen. Wij gaan een stap verder en zeggen: die familierelatie hoeft geen voorwaarde te zijn”, aldus de wethouder. “Er zijn bijvoorbeeld mensen die niet kunnen terugvallen op familie. Voor hen willen we ook mogelijkheden bieden.”

Andere gemeenten, zoals Helmond en Land van Cuijk, kennen al vergelijkbare regelingen. “We hebben gekeken naar wat daar goed werkt en daar onze eigen Gemert-Bakelse variant van gemaakt.”

Woningnood

Met de verruiming wil de gemeente inspelen op de krappe woningmarkt. Vooral starters, alleenstaanden en senioren hebben moeite om een passende en betaalbare woning te vinden. Bijwoning kan volgens het college een tijdelijke oplossing bieden.

Twee vliegen

“Met deze oplossing slaan we twee vliegen in één klap”, zegt Coppens. “We zorgen voor voldoende passende betaalbare woningen én stimuleren dat inwoners naar elkaar omkijken, helpen en zorgen voor elkaar.”

Woonzorg

De regeling vloeit voort uit de eerder vastgestelde woonzorgvisie van de gemeente. Daarin sprak de gemeenteraad al over het verruimen van de bestaande mantelzorgregeling naar zogenoemde pre-mantelzorg of bijwoning. Volgens Coppens werd toen ook besproken dat het onwenselijk zou zijn om de regeling alleen te beperken tot familie.

Geen wildgroei verwacht

De wethouder verwacht geen wildgroei aan extra woningen in achtertuinen. Er gelden voorwaarden voor het gebruik van bijgebouwen en voor het aantal bewoners. De hoofdbewoner van het perceel blijft verantwoordelijk voor wie er op het erf woont.

Op de vraag of bijvoorbeeld arbeidsmigranten ook in aanmerking komen, zegt Coppens dat de regeling dat niet uitsluit. “Uiteindelijk ben je als hoofdbewoner verantwoordelijk voor wie je op je erf laat wonen.” Tegelijk verwacht ze dat het in de praktijk vooral zal gaan om mensen uit de directe omgeving van de hoofdbewoner.

Reageren

De ontwerpbeleidsregel is in te zien op het gemeentehuis in Gemert en digitaal via de website van de gemeente. Inwoners kunnen hun reactie tot en met 9 maart 2026 schriftelijk indienen bij het college, per e-mail of per post.

Na afloop van de inzagetermijn beoordeelt het college de binnengekomen zienswijzen. Mogelijk wordt de regeling op basis daarvan aangepast. Als er geen reacties binnenkomen, wordt de beleidsregel formeel vastgesteld en gepubliceerd.

Met de voorgestelde verruiming zet Gemert-Bakel een volgende stap in het zoeken naar alternatieve oplossingen voor de woningkrapte – niet alleen door nieuwbouw, maar ook door bestaande erven anders te benutten.